یک سوال جدی آیا همه مزاج ها مجازند هر نوع سبزی را به هر مقدار مصرف کنند یا بایستی بر اساس طبع ذاتی و ثانویه مصرف کنند مثلا" مصرف شاهی برای گرم مزاجان و پیران تا چقدر مجاز است و هم اینک پاسخ ما را زیر بخوانید :

1= سبزی مرزه :

 دارای مزاج گرم و خشک ، اشتهاآور ، چاق کننده ، مقوی نیروی جنسی ، ضد نفخ ، رافع درد مفاصل و تقویت کننده نور چشم ، سبزی مرزه با درجه حرارت 2 و مصلح آن سرکه میباشد .ضد بلغم و سودا ، مقدار مصرف بین 5 الی 10 گرم و زمان مصرف نامحدود  ، ضد ورم های سرد ، مقوی بدن ، ضد درد ، ضد اسهال غیر عفونی با انجیر، قاعده آور ،عرق آور ، خلط آور ، تصفیه کننده خون ،ضد سرفه ، ضد دل پیچه و دل درد با ضماد روغن زیتون ، رفع تدریجی یرقان ، رفع مسمومیت ، تقویت روده و معده و کبد ، ضد ورم روده ، ضد انگل روده کرم کدو، برای ورم طحال با سرکه جوشانده شود ، ضد تدریجی کولیت ، رفع دندان درد با سرکه مضمضه شود ، ضد ورم زبان کوچک با غرغره عسل ، ضد لگن درد ، حمام عرق مرزه برای دردهای روماتیسمی ، رافع تدریجی  اسید اوریک و نقرس ، پودر خشک آن برای پادرد با ضماد عسل ،رافع تدریجی فلج بدن با روغن مالی روغن گلسرخ ، تقویت کودکان ضعیف ، رفع سخت ادراری با آب کرفس ، خردکردن سنگ مثانه با آب کرفس ، درمان لاغری مصرف مرزه با پنیر تازه ، تخم آن افزاینده نیروی جنسی،خوردنش برای ورم پروستات با سرکه و نمک ، آبریزش چشم با خوردن عرق قبل از خواب ، رفع دردهای تدریجی قلبی ، خواص آن شبیه سبزی پونه کوهی و آویشن است ، کمک کننده به زنان یائسه ، رشد کودکان بسیار موثر است .

مضرات مرزه :

مصرف زیادش برای گرم مزاج ها مضر است .

2= سبزی نعناء :

دارای مزاج گرم و خشک ، بادشکن ، تب بر، آرامبخش اعصاب ، خنک کننده بدن ، عرق آور ، رافع هاضمه ، رقیق کننده خون ، قاعده آور حیض خشک ، ادرار آور ، کشنده انگلهای روده ، با شنبلیله خرد کننده سنگ ، خوش طعم کننده تغذیه های ایرانی ،  آب جوشانده نعنا را با شش گرم پودر تخم شنبلیله مخلوط کرده و بخورید سنگ مثانه و کلیه را خرد می کند ، نوشیدن دم کرده نعنا با عناب ، داروی ضد سرماخوردگی و تب بری قوی می باشد ، سرفه و تنگی نفس را رفع می کند  ، اسانس نعنا میتواند محرک زا در بدن باشد .

از مصرف طولانی مدت آن و همچنین برای بچه های کم سن و سال بایستی اجتناب شود .

مضرات نعنا :

زیاد خوردن نعنا برای گرم مزاج ها مضر بوده و باید آن را با با سرکه و سکنجبین بخورند .

3= سبزی شاهی :

 گرم و خشک ، باز کننده عروق ، شتشو دهنده مجاری کبد و طحال ، خرد کننده سنگ کلیه ، مضر شدید برای افراد کهنسال که عاملی برای تولید آب مروارید و آب سیاه است ، محرک نیروی جنسی ، محرک جماع ، اسپرم ساز ، مضر برای مزاج گرم ها ( صفراوی ها ) ، محلل هاضمه ، مصرف شب هنگام مضر .

تره تیزک ( یا شاهی ) دارای مزاجی گرم و خشک و درجه حرارت 2 و 1 بوده و مصلح آن کاسنی ، خرفه و سرکه میباشد .

مضرات سبزی شاهی :

زیاده روی در مصرف آن برای گرم مزاج ها مضر است

4= تربچه :

 امام صادق علیه السلام فرمود : تُرُب ، ریشه اش ، بلغم را از میان مى برد، قسمت میانى اش هضم کننده است ، و برگش ادرار آور است .

کتاب الکافى - به نقل از حَنان -: در حالى که با امام صادق (ع) بر سر سفره اى نشسته بودم ، او تُرُبى به دست من داد و گفت : ((اى حنان ! ترب بخور؛ چرا که در آن سه ویژگى است : برگش بادها را دور مى کند، قسمت میانى اش پیشاب را به جریان مى اندازد و ریشه اش ، بلغم را از میان مى برد)).

تربچه دارای مزاج گرم و خشک و مزاج گرم و خشک و درجه حرارت 2 بوده و مصلح آن نمک ،

عسل و زیره خیسانده شده در سرکه است ، بادشکن ، خروج ادرار را آسان می کند ، هضم کننده تغذیه در روده  ،دفع خلط بلغم ، مصرف زیادش برای کلیه و مثانه مضر ، اشتهاآور .

مضرات ترب :

 مصرف ماست با ترب : باعث ایجاد سوهاضمه و گاستریت ( التهابات معده )  میشود

مصرف تخم مرغ با ترب و تربچه : باعث ایجاد بلغم ، ترشی معده و التهاب معده میشود .

خوردن سیر با پیاز و یا خوردن تره با ترب : باعث کاهش نورچشم شده و مولد تاریکی چشم و شب کوری است .

زیاد خوردن تخم ترب مضر کلیه و مثانه بوده و باید آنرا با عسل خورد و یا برشته کرد و خورد

5= سبزی ترخون :

دارای مزاج گرم و خشک ، تنظیم فشار خون ، دفع کننده چاقی بدن و لاغر کننده بدن ، شکم چاق و ورم کرده را رفع می کند ، خوردن ترخون جوش و آفت دهان را برطرف می کند .

از ترخون به جای نمک برای ریختن روی غذا استفاده می شود و نیز فشار خون را تنظیم می کند و هم چاقی در اثر تجمع آب در بافتهای بدن را برطرف می نماید .

ضد میکروب در بدن ، اشتها آور ، رطوبت هاى بدن را جذب میکند ،  براى تسکین درد معده

و دردهاى رماتیسمى و براى اعصاب مفید است .

ترخون درجه حرارت 1 بوده و مصلح آن عسل و کرفس میباشد .

مضرات ترخون :

مصرف زیادش برای گرم مزاجان مضر است .


6= سبزی ریحان :

دارای مزاج گرم و خشک ، دفع کننده سکسکه ، رام کننده میگرن ، باد معده را رفع میکند ، آرام بخش سینه و کاهنده حرارت سینه .. جهت انسداد عروق مغزی، تحلیل ورم های جمیع اعضائ تنگی نفس و ضعف معده ،خوردن عصاره آن با شکر جهت رفع درد سینه، تنگی نفس وسرفه و بوئیدن آن برای سردرد گرم مزاجان و مسافرین و رفع وبا مفید می باشد تخم آن معتدل کننده مزاج و مقاوم در برابر سموم بوده ولی مصرف کوبیده آن منع شده است ، درمان طبیعی گلو درد، سرفه و سرماخوردگی است. دارای خاصیت ضد التهابی و ضد باکتریایی نیز است.

درجه حرارت 1 و 2 بوده و مصلح آن نیلوفر و مرزنجوش است

گروهی می گویند سبزی ریحان مورد علاقه امام علی علیه السلام بوده است .

7= سبزی گشنیژ :  

دارای مزاج سرد و خشک ، نرم کننده سینه ، بادشکن ، برای مزاج صفراوی ( گرم و خشک ها ) بسیار مفید ، مانع ترش کردن غذا در معده و آرامش دهنده فم المعده ، خواب آور ، رافع بیماری کبد چرب ،

مضرات سبزی گشنیژ :

 ضعف تدریجی در حافظه و کاستن اسپرم ( آب منی ) کاهش شهوت جنسی .

8= سبزی شوید :

دارای مزاج گرم و خشک ، بادشکن ، مقوی معده ، ضد نفخ ، مفید برای کلیه و مثانه ، دفع اخلاط مزمن و بد در بدن ، کاهنده اسپرم ( آب منی ) ،. برای کنترل چربی خون بالا موثر است ، درجه حرارت 2 بوده و مصلح آن آبلیمو ، آبغوره ، ترشی های طبیعی خانگی و سکنجبین ساده میباشد ، تحلیل برنده و نضج دهنده اخلاط بازکننده انسداد، اشتها آور و مدر می باشد. برای تنگی نفس و امراض بلغمی سینه و معده، سکسکه، ضعف معده و کبد و طحال سنگ کلیه و مثانه، کولیت، درد مفاصل سرد، درد قاعدگی وبیماری های تناسلی مفید است. آشامیدن آب آن با عسل جهت رفع مسموم تحریک استفراغ، اخراج اخلاط غلیظ از معده مفید است ، خشک شده آن معطر کننده غذا ، دم کرده تخم شوید برای کلیه و مثانه مفید است ،نوشیدن جوشانده برگ شوید اعتدال بخش اخلاط و باز کننده انسداد مجاری است ، اگر برگ شوید را با بابونه به مقدار مساوی دم کنید و در طول روز سه فنجان بنوشید و یا شوید را با نبات آسیاب کرده و روزی یک قاشق از این پودر میل کنید درد کمر تا زانو را رفع می کند و نیز آرامبخش اعصاب است ، تخم شوید را با بابونه دم کنید و با نبات شیرین کرده و میل کنید ، نفخ شکم و سوهاضمه را برطرف می کند ، اگر تخم شوید را نرم بسائید و روی زخمهای تر و چرکین بریزید زخم را خشک و مداوا می کند و باعث درمان زخمهای آلت تناسلی مردان است .

مضرات شوید : زیادی در مصرف شوید برای مغز و بینائی چشم مضر است و ترشح اسپرم را کم می کند .

9= سبزی کاهو

امام صادق (ع) مى فرماید: بى دریغ از سبزی کاهو استفاده کنید زیرا این گیاه خون را تصفیه مى کند ،  پیامبر (ص): کاهو بخور که خواب آور است و غذا را هضم مى کند ، امام رضا (ع): بهترین سبزى ها، کاسنى و کاهو است ، مزاجش سرد و خشک و مصلح آن عسل و سکنجبین عسل و شیره انگور ، خوردن تخم کاهو شدیدا" شیر افزاست ، اگر کاهو خورده شود خلط غالب بدن عوض می شود  و خلط بلغم افزوده میشود، خوردن دم کرده تخم کاهو ، ضد درد ، مسکن درد ، رافع ورم دستگاه تناسلی است ، ضماد پودر تخم کاهو بر روی زخم باعث رویش مو در جای زخمها می شود ،خوردن کاهو منبع ویتامین c  است ، کمی مخدر و خواب آور است ، برای لاغر شدن می توانید هر شب مقدار اندک و بصورت تدریجی کاهو بخورید تا اشتهایتان از بین برود و میل به غذا نداشته باشید ،خوردن برگ تازه کاهو خون ساز و مصفای خون است و خنک کننده بدن یعنی حدت خون و صفرا و یبوست صفراوی و سوداوی را برطرف می کند و در ضمن باعث کاهش قند خون نیز می شود ، اگر کاهو و آب پخته آن را هنگام خواب بخورید خوابی آرام خواهید داشت ، اگر هفت گرم پودر تخم کاهو را بخورید احتلام شبانه را قطع می کند ، اگر هر وعده یک قاشق چای خوری تخم کاهو را در یک فنجان آب بجوشانید و آب صاف شده آن را بنوشید آسم و ذات الریه و تنگی نفس را درمان می کند ، خوردن هر روز نیم مثقال از تخم کاهو شهوت مردان را کاهش می دهد و ورم دستگاه تناسلی را مداوا می کند ، خوردن ده گرم تخم کاهو همراه با ده گرم تخم خشخاش بیخوابی را رفع می کند .

مضرات کاهو : زیادی درمصرف کاهو برای سرد مزاجها باعث فراموشی ، ضعف قوه با ، ضعف حافظه و ضعف دید چشم میشود . و بالاخص خانمهائی که در پی لاغری بوده و بی محابا تغذیه شان را کاهو مرده اند مبتلا به خاپاشنه میشوند و زیاده روی در مصرف برای مردان باعث کاهش شهوت جنسی میشود .

10 = سبزی خرفه یا سبزی فاطمه سلام الله علیها :

امام صادق علیه السلام فرمود : پیامبر خدا بر زمین سوخته اى پا نهاد و آن زمین ، پایش ‍ را سوزاند. پس ، پاى خویش را بر خُرفه نهاد و در نتیجه ، سوزش حاصل از زمین سوخته ، فرو نشست . از آن پس ، پیامبر (ص) خُرفه را دوست داشت ، براى آن دعا مى کرد و مى گفت : ((چه گیاه پُر برکتى است !)).

امام صادق علیه السلام : در روى زمین گیاهى والاتر و سودمندتر از خُرفه نیست ، و آن سبزى فاطمه (س ) است .

- پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ): بر شما باد خرفه ؛چرا که زیرکى مى دهد و اگر تنها یک چیز باشد که عقل را افزون مى کند، همان است .

خرفه خنک کننده و مبرد است و سوزاک را درمان می کند ، جهاز اداری را مرتب می کند سنگهای مثانه ، کلیه و صفرا را می شکند ، آب تازه برگ خرفه برای شتشوی دهانه رحم و رفع خارش آن مفید است زیرا صفراوی ها از سوزش مجاری رنج می برند ، سبزی بسیار مناسب برای ماه مبارک رمضان در آش جو و خنک کنندگی روده و حرارت ، عرق آق برای آفت دهان بسیار مناسب ، مالیدن برگ تازه خرفه بر بدن ، احتلام زیاد جوانان را برطرف می کند ، تخم خرفه کاهنده اشتها می باشد و برای افراد دیابتی مفید است ، خوردن خرفه کار سلولهای کبدی و لوله های ادراری کلیه را تنظیم می کند .

مضرات خرفه : زیاد خوردن خرفه برای سرد مزاجها مضر است و قوه بینائی را کاهش می دهد . خوردن گیاه خرفه برای افراد سرد مزاج و بلغمی مزاج مضر است و باید آنرا با کرفس و یا نعنا بخورند .

11= سبزی اسفناج

اسفناج دارای مزاجی سرد و تر و درجه حرارت 1 بوده و مصلحات آن پختن با روغن بادام شیرین ، روغن گاوی تازه ، دارچین و فلفل است ، مدر، ملین، زود هضم و دفع کننده صفرا بوده، جهت رفع التهاب و تشنگی تب های گرم، بیماری های ریه مفید است. غرغره آب آن جهت گلو درد و اشامیدن عصاره آن با شکر برای سنگ کلیه و سوزش ادرار مفید است ،خوردن اسفناج ملین و خنک کننده است ، کم خونی را رفع ، بواسیر را درمان ، ورم ریه و روده را برطرف و خروج مدفوع را آسان می کند ، بیست گرم تخم اسفناج را در یک لیوان آب جوش دم کنید و بنوشید که مبرد و ملین است و در رفع یبوست اثری عجیب دارد و نیز درد قلب و نواحی آن را تسکین می دهد ، ورم کبد و ورم یرقان را درمان می کند ، برگ اسفناج را در روغن زیتون بجوشانید و بر زخمهای کهنه و زخمهای سوداوی ضماد کنید که التیام آنها را تسریع می کند .

مضرات سبزی اسفناج :

مصرف زیاد آن برای سردمزاجان و افراد دارای سردرد و بیماری های طحال مضر است و خوردن خوردن ماست با اسفناج ( بورانی ) به دلیل تشکیل اگزالات کلسیم مولد سنگ کلیه است و مصلح آن زعفران و گردو میباشد .

12= سبزی شنبلیله

- پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ): بر شما باد شنبلیله هر چند همسنگ طلا فروخته شود.

 - پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ): به شنبلیله درمان بجویید. اگر امت من مى دانستند که شنبلیله برایشان چه سودهایى دارد، با آن درمان مى کردند، هر چند همسنگ آن ، طلا مى دادند!

سبزی شنبلیله دارای مزاجی گرم و خشک و درجه حرارت 2 بوده که مصلح آن سکنجبین ، انیسون ، کاسنی ، برگ اسفناج و برگ خرفه میباشد ، برای بیماران دیابتی نیز مفید است ، خوردن شنبلیله تازه ملین و محلل است . ترشح شیر ، ادرار و حیض را زیادمی کند ، اگر غذا را همراه با شنبلیله بخورید دیابت را کاهش می دهد ، دم کرده آن هضم کننده و ضد سرفه است ،  دانه آن خاصیت افزاینده شیر و وزن بدن است ، نوشیدن دم کرده ده گرم برگ خشک شنبلیله ، هر روز صبح ناشتا فشار خون را کاهش می دهد ، اخلاط را اعتدال می بخشد و قاعدگی را منظم می کند ، اگر مادری بخواهد نوزادش موهای پرشت و متراکم داشته باشد از سه ماهگی بارداری هر روز مقداری ساقه و برگ شنبلیله خام بخورد ، نوشیدن سه فنجان دم کرده ده گرم تخم شنبلیله در هر روز فشار خون را تنظیم و قند خون را کاهش می دهد ، چاقی و کم خونی را رفع می کند ، بول بند شده اطفال را می توان با خوردن هر ساعت یک قاشق غذا خوری از دم کرده بیست گرم شنبلیله درمان کرد ، نوشیدن مخلوط دم کرده تخم شنبلیله با عسل ، اخلاط حبس شده در بدن را خارج می کند ، شستن سر با دم کرده شنبلیله تازه باعث مجعد شدن موی سر و از بین رفتن خارش پوست سر می شود .

مضرات سبزی شنبلیله :

در ایام بارداری و شیر دهی مصرف آن با دز بالا احتیاط شود

13= سبزی کاسنی

امام صادق (ع) مى فرماید: کاسنى سبزى مفید و مؤ ثرى است . نیز مى فرماید: از کاسنى بخورید تا خون شما افزون و میل جنسى در وجود شما سرشار شود و فرزند زیبا و نیکو از شما به وجود آید.

و فرموده : آن کس که بخوابد و در دل او هفت شاخه از هندبا(کاسنى ) نهفته باشد، شب را از درد کلیت ایمن خواهد خوابید.

امام صادق علیه السلام : کاسنى ، نکو سبزى اى است . هیچ برگى از آن نیست که قطره اى از بهشت بر آن نباشد. آن را بخورید و به گاه خوردن ، متکانید. پدرم (ع) ما را نهى مى فرمود که به هنگام خوردن کاسنى ، آن را بتکانیم .

امام صادق علیه السلام : هر کس در حالى بخوابد که در درون او، هفت بسته از برگهاى کاسنى باشد، به خواست خداوند، آن شب از قولنج در امان است .

امام صادق علیه السلام : بر تو باد کاسنى ؛ چرا که آب (منى ) را افزون مى سازد و فرزند را نکو مى کند گرم و ملین است و پسرزایى را بیشتر مى کند.

امام صادق علیه السلام : هر کس دوست دارد آب (منى ) او و فرزندانش فراوان شود، در خوردن کاسنى ، مداومت ورزد.

الکافى - به نقل از محمد بن فیض -: همراه با امام صادق (ع) ناهار مى خوردم قدرى سبزى نیز بر سفره بود. در کنار ما پیرمردى بود که از کاسنى ، دورى مى گزید. امام (ع) فرمود: ((گویا گمان مى کنید که کاسنى ، سرد است ، در حالى که چنین نیست ؛ بلکه معتدل است و برترى آن بر دیگر سبزى ها، بسان برترى ما بر دیگر مردمان است )).

کاسنی دارای طبعی سرد و تر ، تنظیم کننده مغز استخوان و مایع داخلی مغز مفاصل ، ترمیم کننده شکستگی استخوان ، درمان روماتیسم ، درمانگر انواع تب ها با پاشوره کردن ، براساس حدیت امام علی ع زیباشدن فرزند ، تسهیل زاییدن گاو در موقع زایمان با خوراندن کاسنی ، تولید کننده سلولهای جدید کبدی که نتیجه تحقیقات روز است ، مصرف سبزی کاسنی در سر سفره بسیار مهم است ،باز شدن پوست تیره و تار به سمت روشنائی ، دور شدن طاسی سر ، سبزی کاسنی همه خاصیتها را دارد چرا اینقدر از سایر سبزی ها دم می زنیم ، درمانگر جدی بیماران دیابتی ، ترشحات زیاد بدن را متعادل می کند ، حذف جوشهای غرور و چرکی جوانان با مزاج گرم توام با سرکه انگبین ، قاعده آور قوی ، ضد نزله گرم ، تقویت مغز ، ضد هیستیری ، درمان مالیخولیا ، ضد مغز عصبی ، رفع ضعف بدن ، رفع هیجان ، درمان اعصاب ، درمان ورم حلق با غرغره ، رفع تورم چشم با شستشوی چشم ، تقویت قلب ،پاکسازی خون از اخلاط کثیف و بد ، درمان کم خونی ، درمان واریس ، رفع تپش قلب ، رفع خونریزی ریوی ، مقوی معده ، ضد ورم گوارشی ، خنک کننده معده و روده ، رفع استسقا گرم ( آب آوردن شکم ) ، رفع عطش ، تقویت کبد ، درمان هیجان صفرا ، رفع انسداد کبد ، درمان یرقان ، رفع ورم کیسه صفرا ، رفع سنگ کیسه صفرا ، رفع ورم طحال ضد صفرا و سودا ، مصلح خوراکی آن فلوس ، رازیانه ، عسل ، شاهتره ، و سرکه انگبین + مقدار مصرف در روز 5 گرم و بصورت نامحدود 2 گرم ،  مصرف تازه باغی و یا خودرو بسیار مناسب است ، تصفیه کننده خون ، پاک کننده اخلاط خونی ، مقوی ، خون ساز ، محرک ، مسکن ، ضد التهابات ، خنک کننده تب ، باز کننده انسدادها ، ضد تهوع ، محلل ، ملین ، قابض ، ضد ورم های بافتی ، خاصیت تنظیم کننده بدن ، کم کننده صفراها از مغز ، کم کننده سودا ها از مغز ، ، ضد انگل ، پاک کننده مجاری ادراری ، درمان اسهال خونی ، دفع عفونتهای ادراری ، شکستن سنگ مثانه ، رفع کمی ادرار ، رفع خون موجود در ادرار ، تقویت غدد ، افزایش احتمال پسر دار شدن ، درمان مرض قند با کاسنی و ماست ، زیاد کننده اسپرم ، تقویت پوست ، رفع انواع بیماریهای پوستی مثل پسوریازیس و اگزما ، رفع خارش پوست با شاهتره و ضماد ، بذر کاسنی مانع از سفید شدن موی سر ، درمان بواسیر با ضماد برگ آن ، ضماد کاسنی پادزهر سموم گزنده مثل عقرب ، ضد ورم مفاصل ، فعال کردن غده هیپوفیز مغز ، کاهش پرولاکتین موجود در خون ، درمان فیبروم با مزاج گرم ، تنظیمات بدن از سر تا نوک پا ، پاکسازی عروق گرم و سودائی واریسی ، خواص هزار گانه برای بدن ، کارائی بالائی برای سرطانهای رحمی و آلت تناسلی دارد .