🔴چرا شیوع زردی زیاد شده است؟🔴

🔵دکتر وحید علیان🔵

(بخش اول)

 ✅✍به نظر می رسد که این روزها، تقریبا تمام نوزادان👼 به درجاتی از زردی مبتلا می شود. به نظرم می رسد که این موارد را بتوان به عنوان متهّان اصلی این رخداد معرّفی کرد:

 ✅1⃣ضعف ذاتی کبد نوزادان نسبت به نسل های قبل.

✅2⃣مصرف داروهای شیمیایی یا غذاهای نامناسب در طول دوران بارداری که ضعف کبد جنین را تشدید می کنند.

✅3⃣اثرات منفی زایمان های سزارین بر سلامتی نوزاد.❌

 ✅4⃣واکسن هپاتیت که در بدو تولد به نوزاد تلقیح می شود، می تواند یکی از اصلی ترین مظنونین باشد.💉

 💟چگونه متوجه شویم که کودکمان، زردی دارد؟

 ✅💟زردی، معمولاً از پوست بالاترین قسمت بدن نوزاد(یعنی صورت و مشخّصاً چشم ها) شروع می شود و هر قدر که شدّت آن بیشتر شود به سمت قسمت های پایین تر و محیطی تر گسترش می یابد؛ به این ترتیب که پس از چشم و صورت، قفسه سینه، شکم و بعد هم دست و پاها درگیر می شوند

 ✅💟به نحوی که کف دست و پا آخرین مناطقی هستند که زرد می شوند. پاک شدن زردی عکس گسترش آن است؛ یعنی از آخرین نقطه ای که دچار زردی شده است شروع می شود و در نهایت پوست صورت و مخاط چشم است که پاک می شوند.

  🔴درمان زردی🔴

✅💟چنان که تأکید کردیم در اکثر موارد زردی یک وضعیت زودگذر است که معمولا بدون هرگونه مداخله درمانی بهبود می یابد و جز در موارد شدید، هیچ گونه عارضه دراز مدتی ندارد. البته برای اطمینان خاطر بستگان نوزاد و برای داشتن یک ارزیابی صحیح نسبت به شدّت بیماری، توصیه اکید می کنیم که به پزشک مراجعه کنید و اقدامات تشخیصی لازم(تأکید می کنیم اقدامات تشخیصی) را انجام دهید.

 ✅💟امّا برای درمان، هرگز نگران نباشید و با انجام درمان های ذیل، شاهد بهبودی نوزاد دلبندتان باشید.

منطق درمانی زردی در طبّ سنّتی

گفتیم که بر اساس منطق طبّ سنّتی، زردی، یک بیماری صفراوی(آتشی) است. 

 ✅💟به زبان ساده تر، کودک شما کمی آتش گرفته است!🔥البته نگران نباشید، زردی، درد یا سوزش ندارد و تشبیه فوق در جهت فهم بهتر منطق درمان است.

✅💟بر این اساس هر کاری که می تواند یک آتش را خاموش کند؛ زردی نوزاد را نیز بهبود می بخشد! بنابراین:

۱- مادر؛ ماشین آتش نشانی نوزاد!

مادر نوزادی که زردی دارد، باید از مصرف غذاهای گرمی پرهیز کند و سهم غذاهای خنکی را افزایش دهد تا طبع شیر او خنک تر شود.البته در این مورد، توجّه به مزاج مادر و ظرفیت تحمّل کبد او بسیار مهم است و نباید در این کار افراط کرد.

 ✅💟به نحوی که مادر دچار علایم غلبه سردی در بدنش شود(خواب آلودگی، احساس کسالت و کوفتگی، افسردگی، احساس سرما در بدن، رنگ پریدگی، نفخ معده، زیاد و کم رنگ شدن ادرار و …). در این رابطه می توان از خوراکی های مختلفی استفاده کرد؛ از جمله: آش یا سوپ جو؛ خیار؛ هندوانه؛ آب زرشک طبیعی؛ آب انار ملس طبیعی؛ مرکّبات؛ خرفه، گشنیز و ….🍉🍒🍋

 (بخش دوم)

✅✍در بین داروها هم بهترین و راحت ترین راه آن است که مادر، عرق کاسنی و شاهتره را به نسبت مساوی مخلوط کرده؛ روزی ۳ استکان مصرف کند. این ترکیب، در عین حال که صفرا شکن قدرتمندی است؛ طبعی ملایم و معتدل دارد و تقریباً به همه می سازد.

 ✅✍در مادرانی که طبع گرم تر یا تحمّل بیشتری دارند می توان عرقیات خنک دیگر(مثل عرق گشنیز، بید، خارشتر، همیشه بهار) یا جوشانده گیاهانی مثل عنّاب، سپستان، بنفشه، همیشه بهار، خطمی، پنیرک، تخم گشنیز، تخم کاسنی، تخم کاهو، تخم خرفه، پوست بید و مانند آنها را هم به برنامه درمانی اضافه کرد.

 🔴نکته: به تجربه ثابت شده است که مصرف سیراب-شیردان از سوی مادر هم به کم شدن زردی نوزاد کمک می کند.

تذکّر: اگرچه مصرف خوراکی هایی مانند کاچی، خاگینه و روغن زرد در دوران پس از زایمان بسیار مفید است، امّا اگر نوزاد زردی دارد مجبور خواهیم بود از مصرف آنها خودداری کنیم.

✅✍شیرخشت و ترنجبین

شاید معروف ترین داروهای ضدّ زردی نوزاد در کشور ما، این دو دارو باشند؛ به نحوی که از قدیم معمولا این دو دارو جزئی از سیسمونی نوزاد به حساب می آمده اند. متأسّفانه و در حالی که تا سالیانی پیش، خانواده ها با همین گونه درمان ها به راحتی زردی نوزاد را کنترل می کردند؛ امروزه، همکاران پزشک ما بدون وجود توجیهی قابل قبول، نه تنها از این درمان های کم عارضه و ارزان، کناره گرفته اند؛ بلکه حتّی به شدّت هم از آن نهی می کنند؛به نحوی که گاهی برای راضی کردن خانواده نوزاد به انجام این اقدامات، باید تلاش بسیاری کرد. همه این ها در حالی است که:

اوّلاً: در تحقیقات انجام شده

 در همین ایران خودمان، اثربخشی عصاره شیرخشت در درمان زردی نوزادان ثابت شده است(از جمله تحقیق انجام شده توسّط دکتر محمّد آزادبخت، عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مازندران)

 ✅✍در ثانی: در برخی کشورهای غربی که طبّ جدید ما داعیه دار پیروی از آنهاست؛ روند استفاده از این داروها در مراکز درمانی رسمی رو به گسترش است.

بنابراین و با قاطعیت و بر اساس تجربیات مکرّر خود که تقریباً همیشه حاصل آن، درمان مناسب نوزادان بوده است به شما اطمینان خاطر می دهم که با انجام این اقدامات ساده و موثّر می توانید خاطره شیرین روزهای اوّل تولّد نوزاد خود را جایگزین خاطره تلخ سرگردانی در بیمارستان و جدایی از فرزند دلبند خود و نگاه کردن به او بر روی تخت فوتوتراپی(نوردرمانی) کنید.

به همین ترتیب، می توانید بدون دغدغه نسبت به تبلیغات وسیع این روزها در مورد خطرات شیرخشت برای مغز نوزاد و ... به درمان نوزاد دلبندتان اقدام کنید.

🔵نحوه مصرف🔵

✅✍حدود یک نخود شیرخشت و نصف قاشق چایخوری ترنجبین را در نصف استکان آب جوش حل کرده با پارچه نخی صاف کنید و به تدریج به نوزاد بخورانید. در صورت ضرورت می توانید این دارو را تا روزی ۳-۲ بار آماده و مصرف کنید.

🔴چند نکته🔴

 1⃣ترنجبین کاملاً شیرین است و لذا این دارو نیاز به شیرین کردن ندارد.

2⃣مصرف شیرخشت به تنهایی هم توصیه شده است؛ امّا مصرف این دو دارو با هم اثربخشی بیشتری دارد.

3⃣با توجّه به این که این روزها قیمت شیرخشت بسیار بسیار بالا رفته است، می توان از بیدخشت به جای آن استفاده کرد.

4⃣علاوه بر نوزاد، مادر او نیز می تواند این دارو را مصرف کند.

5⃣علاوه بر داروی فوق می توان روزانه چند قاشق چایخوری از مخلوط عرق کاسنی و شاهتره را نیز به نوزاد خوراند. برای اثربخشی بیشتر، می توان به جای حل کردن شیرخشت و ترنجبین در آب، آنها را در همین مخلوط عرق های کاسنی و شاهتره یا در عرق هایی مانند عرق بید حل کرد.